Reklama
  • Wtorek, 26 lipca 2016 (15:05)

    Zmień staw biodrowy na nowy

Jest kilka technik zabiegowych.

Sześćdziesięciotrzyletnią panią Jadwigę do wizyty w poradni ortopedycznej nakłonił ból prawego biodra, który pojawiał się podczas zmiany pozycji z siedzącej na stojącą, przy długotrwałym staniu i chodzeniu.

RTG prawego stawu biodrowego wykazało zmiany zwyrodnieniowe obejmujące zarówno jego główkę, jak i panewkę. Zleciłem pacjentce rehabilitację i leczenie przeciwbólowe. Gdy jednak po pół roku ponownie zgłosiła się do mnie na wizytę kontrolną, okazało się, że dolegliwości narastają, a ból dokucza jej prawie przez cały dzień, znacznie utrudniając normalną aktywność.

Reklama

Nasilał się zwłaszcza podczas wchodzenia po schodach i przy wstawaniu z pozycji siedzącej. Jako że kolejne RTG potwierdziło pogorszenie stanu stawu – znaczne uszkodzenie panewki i wyraźne zmiany powierzchni główki – skierowałem chorą na operację wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego. Ze względu na dość młody wiek i dobry stan kości, bez cech osteoporozy i zniekształceń innych elementów stawu, zaproponowałem kapoplastykę – oszczędną metodę pozwalającą na jak najmniejszą ingerencję i wycięcie niewielkiego fragmentu kości pacjentki.

Kiedy implant?

Choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego to powszechny problem. Dotyka przede wszystkim osoby po 60. roku życia, a częstość jej występowania rośnie wraz z wiekiem.

Przyczyną zmian, poza naturalnym zużyciem stawu, bywają też jego choroby zapalne (RZS, toczeń, łuszczyca), urazy i jałowa martwica główki kości udowej. Głównym objawem schorzenia jest ból, pojawiający się najpierw tylko przy długotrwałej aktywności, później także w spoczynku. Leczenie polega na rehabilitacji wspartej stosowaniem leków przeciwbólowych. Niestety, zwykle choroba postępuje i ingerencja chirurga staje się konieczna.

Wskazaniem do implantacji endoprotezy stawu biodrowego jest: ból utrzymujący się przez większą część dnia z niewielką lub krótkotrwałą poprawą po lekach przeciwbólowych, trudności z wstawaniem z pozycji siedzącej, problemy z wchodzeniem po schodach i ograniczenie codziennej aktywności. Obecnie stosuje się kilka technik operacyjnych i rodzajów implantów o różnej wytrzymałości.

Kapoplastyka

Najmniejszą ingerencję gwarantuje pacjentowi kapoplastyka stawu biodrowego. Polega na bezcementowym wszczepieniu metalowej protezy w miejsce panewki stawu w miednicy i założeniu na cement metalowej protezy zastępującej samą główkę kości udowej, z pozostawieniem szyjki.

Zaletą tej metody jest zachowanie naturalnych warunków anatomicznych, mniejsza inwazyjność związana z wycięciem niewielkiego fragmentu kości, brak odczynów zapalnych wynikających ze ścierania się materiału protezy i niskie ryzyko zwichnięcia. Ogromną zaletą metody jest także szybka rekonwalescencja po zabiegu oraz możliwość zastąpienia tej protezy właściwą endoprotezą, jeśli zajdzie konieczność (wskutek wypadku, urazu). Metoda polecana jest szczególnie młodszym pacjentom.

Warunek? Brak osteoporozy, prawidłowa budowa innych elementów stawu. Wadą kapoplastyki jest ryzyko wystąpienia martwicy główki kości udowej oraz brak możliwości skorygowania długości kończyny, jeśli jest to konieczne. Klasyczne endoprotezy dzieli się na bezcementowe i cementowe. Implant bezcementowy. Dwuczęściową panewkę – ma zew nętrzną część metalową i wewnętrzną z polietylenu – w miednicy mocuje się przy pomocy gwintu. Metalowy trzpień z głową – do kości udowej na zasadzie wklinowania. Obydwa elementy pokryte są hydroksyapatytem, substancją ułat wiającą ich przyrośnięcie do kości.

Implant cementowy. Panewka i trzpień mocowane są do kości klejem kostnym, tzw. cementem, który może zawierać antybiotyk. Implanty tego typu wykonane są z metalu, a powierzchnie stawowe – z polietylenu albo ceramiki. Niestety, obydwa materiały podczas ruchu ulegają ścieraniu (ok. 0,1 mm na rok), a powstały pył może stać się przyczyną stanu zapalnego.

Zabiegi finansuje NFZ

Wybór endoprotezy uzależniony jest od stanu kośćca, stopnia zmian zwyrodnieniowych, wieku i innych obciążeń zdrowotnych pacjenta. Przed operacją pacjent powinien mieć wykonane podstawowe badania (krew, EKG, RTG klatki piersiowej), konieczne konsultacje (internistyczną, anestezjologiczną i inne specjalistyczne – zależnie od ob ciążeń).

Zabieg, przeprowadzany w znieczuleniu zewnątrzoponowym (pacjent jest przytomny) lub ogólnym, trwa około 90 minut. Procedura finansowana jest przez NFZ. Wykonana w klinice prywatnej kosztuje sporo. Koszt samego zabiegu i pobytu w szpitalu to ok. 12 tys. zł. Koszt implantu: 4–9 tys. zł (zależnie od ośrodka).

Jak długo poczekasz?

Obecnie zabieg endoprotezoplastyki wykonywany jest rutynowo praktycznie w każdym oddziale ortopedycznym. Okres oczekiwania jest zróżnicowany i wynosi od ok. 2 miesięcy do ponad roku. Tak duże rozbieżności dotyczą też oddziałów w tym samym mieście. Kolejkę w wybranym szpitalu można sprawdzić na stronie NFZ: www.nfz.gov.pl/dla-pacjenta/listy-oczekujacych.

Postępowanie pozabiegowe

W pierwszych tygodniach niewskazane jest spanie na boku, zakładanie nogi na nogę, używanie niskich siedzisk, dźwiganie ciężarów, korzystanie z wanny (zaleca się prysznic).

Przez parę miesięcy wskazane jest korzystanie ze specjalnej podwyższającej deski w WC.

Wysokość łóżka powinna być tak dostosowana, aby stopy osoby siedzącej swobodnie dotykały podłogi.

Należy uważać przy schylaniu się (pamiętać o ugięciu kolan).

Nasz ekspert dr Jerzy Królak, lekarz ortopeda: Proteza stawu biodrowego wzo- rowana jest na anatomicznym stawie biodrowym. Składa się z panewki, trzpienia oraz głowy. Planowanie przedoperacyjne określa wielkość protezy oraz sposób jej mocowania w kości.

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Wiele z nas myśli na przykład, że to choroba spowodowana moczeniem rąk w zimnej wodzie... Nasz specjalista wyjaśnia, jak jest naprawdę! więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.