Reklama
  • Wtorek, 21 lutego (08:05)

    Terapia widzenia, nowy trend w okulistyce

Jakość widzenia zależy od całego układu wzrokowego, a nie jedynie od oczu. Oczy są tylko „przekaźnikiem”, który łączy się z mózgiem nerwem czaszkowym, zwanym wzrokowym. Na proces widzenia składa się przetwarzanie informacji na różnych poziomach, także w korze mózgowej, gdzie powstaje prawdziwy obraz otaczającego nas świata.

Reklama

Dlatego nie wszystkie zaburzenia widzenia możemy skorygować za pomocą samych okularów czy soczewek kontaktowych. Czasami niezbędna jest terapia usprawniająca układ wzrokowy. Prowadzi ona do poprawy przetwarzania bodźców wzrokowych.

Gdy „ucieka” oko

Jeżeli zauważymy, że dziecku „ucieka” oko, że przekręca zeszyt podczas pisania, a czytając, nienaturalnie ustawia głowę albo zamyka jedno oko, warto zasięgnąć porady optometrysty zajmującego się pełną diagnostyką widzenia. Specjalista sprawdzi wszystkie parametry układu wzrokowego.

Najczęstsze zaburzenia to zezy oraz forie, czyli zezy ukryte. O ile zezowi towarzyszy nieprawidłowe ustawienie oczu, to forię, choć należy do powszechnych wad, samemu niełatwo zauważyć. Po badaniach, w zależności od ich wyników, ustalany jest plan ćwiczeń.

Im wcześniej rozpocznie się rehabilitację, tym lepiej, gdyż zez prowadzi do trwałego, znacznego spadku ostrości wzroku. W wielu przypadkach terapia widzenia jest lepszym wyborem leczenia niż operacja. Może być też korzystnym jej uzupełnieniem.

Operacja kosmetycznie „prostuje” oczy, ale to rehabilitacja (czy to przed operacją, czy po niej) poprawia jakość i ostrość widzenia.

Wady dorosłych

Problemy z widzeniem „do bliży” u osób dorosłych wynikają zwykle z zaburzeń, które istniały już w dzieciństwie. Bywa, że osoba pracująca przy komputerze, która dotąd doskonale dawała sobie radę z patrzeniem w ekran, zaczyna mieć problemy z widzeniem, np. dwojenie obrazu, bóle głowy, zmęczenie po godzinie czy dwóch. Ich przyczyną najczęściej jest foria lub wada wzroku większa w jednym oku i dotychczas nieskorygowana.

W takiej sytuacji najpierw należy wykluczyć schorzenia neurologiczne i okulistyczne, których objawem również może być dwojenie obrazu. Dopiero potem można się zająć terapią widzenia. W okolicy 40. roku życia większość osób zaczyna korzystać z okularów do czytania. Niestety w przypadku forii taka dodatkowa korekcja często utrudnia prawidłowe ustawianie oczu. Widzi się dobrze, ale nie da się zbyt długo funkcjonować w okularach.

„Plusy” rozluźniają akomodację (dostosowanie do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach) i powodują ruch oczu na zewnątrz. „Minusy” też wywołują dyskomfort, gdyż „ściągają” oczy do nosa. Aby więc skutecznie poprawić kondycję, trzeba usprawnić słabiej działające elementy układu wzrokowego.

Terapia może również pomóc osobom z poważnymi zaburzeniami wzrokowymi po urazach mózgu, udarach i wylewach i ułatwić im powrót do codziennego życia.

Program terapii

Terapia nie opiera się jedynie na mechanicznych ćwiczeniach samych gałek ocznych, ale przede wszystkim wpływa na mózg, wspierając zaburzone funkcje. Dobór programu zależy od rodzaju zaburzenia i wieku pacjenta.

Stosuje się różne schematy: zasłaniamy jedno oko i ćwiczymy to niezasłonięte, następnie ćwiczymy dwoje oczu, potem zakładamy specjalne okulary i widzimy każdym okiem osobny obraz.

Gabinet terapii widzenia jest bogato wyposażony w przeróżne specjalistyczne pomoce: pryzmaty, filtry, soczewki, programy komputerowe.

Najmłodsi pacjenci korzystają z kolorowych ołówków ze zwierzątkami, latarek, piłeczek, baniek mydlanych, dzięki którym chętniej utrzymują uwagę w czasie zajęć terapeutycznych. Przydają się nawet woreczki z groszkiem czy przedmioty do celowania. Ważne, by ćwiczyć również w domu – około 20 min. dziennie.

U osób z lekkimi wadami poprawa jest widoczna po ok. 1-2 miesiącach. W przypadku dzieci niedowidzących rehabilitacja może trwać nawet kilka lat. Efekty oceniane są co kilka tygodni. O powodzeniu terapii w dużym stopniu decyduje systematyczność.

Leniwe oko

To potoczne określenie amblyopii, czyli niedowidzenia. Przyczyną może być nieskorygowana wada wzroku. Nawet jeśli dziecko dostanie idealnie dopasowane okulary, nie będzie już w stanie widzieć ostro leniwym okiem.

W terapii młodszych pacjentów używa się klocków, guzików do nawlekania czy koralików – zabawa nimi stymuluje słabiej pracujące oko.

U starszych dzieci wykorzystuje się m.in. specjalne aplikacje na smartfony czy laptopy.

Nauka widzenia po urazie

Osoby, które przeszły udar, wylew lub uraz mózgu, często muszą widzenia nauczyć się od nowa.

Może im dokuczać m.in. podwójne widzenie, oczopląs, zaburzenia koordynacji oko – ręka, zła ocena odległości. Przy takich problemach polecana jest terapia wzrokowo-motoryczna, w której wykorzystuje się np. chodzenie po linii i ćwiczenia świadomości ciała.

Pacjentom, którzy przestali dostrzegać podobieństwa i różnice między obrazami, daje się zadania polegające na wyszukiwaniu takich samych liter i kształtów. Ważnym elementem terapii są ćwiczenia ruchów oczu.

Nasz ekspert Piotr Toczołowski z Centrum Okulistycznego Nowy Wzrok w Warszawie, specjalista optometrii klinicznej, członek Polskiego Towarzystwa Optometrii i Optyki

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Już od roku biorę sterydy i będę je stosować przez dłuższy czas. Obawiam się o swoje kości, bo pochodzę z rodziny, w której zdarzyły się przypadki osteoporozy. Może powinnam profilaktycznie... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.