Reklama
  • Piątek, 23 grudnia 2016 (13:05)

    Osteoporoza kruszy kości

Czy wiesz, że nasza tkanka kostna przez całe życie ulega nieustannym zmianom? Gubi lub wchłania wapń, przebudowuje się. U pań kluczową rolę pełnią w tym procesie hormony żeńskie – estrogeny. Niestety, z wiekiem, gdy jest ich coraz mniej, przeważać zaczyna proces „kościogubienia”. Dzwonkiem alarmowym jest utrata kości sięgająca 1 proc. rocznie. W okresie okołomenopauzalnym wynosi już ona 2–6 proc.

Pierwsze sygnały rzeszotowienia kości bywają przy tym mylące, bo sugerują... zmęczenie mięśni. To ból między łopatkami i w odcinku krzyżowym, dokuczliwy przy wstawaniu czy schylaniu się. Ból może jednak zapowiadać złamania. Przy dużym ubytku masy kostnej dochodzi do nich już przy niewielkich urazach, jak poślizgnięcie się i upadek na podłogę.

Reklama

Do częstych należą złamania kręgów kręgosłupa. Zazwyczaj niebolesne. Jednak każde takie złamanie to utrata 3 cm wzrostu i postępująca deformacja sylwetki – tworzy się „wdowi garb”. Najgroźniejsze są złamania kości udowej – tylko 25 proc. osób wraca potem do zdrowia, a ponad połowa wymaga już stałej opieki. Osteoporoza sprzyja także złamaniom żeber, kości nadgarstka i ramienia.

Co nasila proces?

Zła dieta. Na kobiecy szkielet fatalnie wpływa brak wapnia, picie dużych ilości kawy i alkoholu – jest on toksyną hamującą aktywność procesów kościotwórczych. Kofei na wypłukuje wapń z kości.

Odchudzanie. Odpowiednia waga (obciążenie!) to bodziec dla kości, by zwiększały swoją masę. Gdy ilość tłuszczu ustrojowego spada poniżej 17 proc. masy ciała, produkcja estrogenów ulega zakłóceniom.

Zespół policystycznych jajników. Dotyczy 10–15 proc. kobiet w wieku 25-45 lat. Efekt? Niski poziom estrogenów i destrukcja kości. Na osteoporozę bardziej narażone są panie o wątłej budowie ciała.

Sygnały zanikania

Jako że utrata gęstości kości nasila się z wiekiem, po czterdziestce warto się przebadać. Od 2008 roku WHO zaleca lekarzom metodę FRAX określającą ryzyko złamania kości w ciągu następnych 10 lat. F

RAX to kalkulator komputerowy, który po wprowadzeniu danych (odpowiedzi na kilkanaście pytań) podaje indywidualny wynik. Znajdziesz go na stronie Polskiego Portalu Osteoporozy (osteoporoza.pl).

By obliczyć wynik, trzeba znać gęs tość mineralną swoich kości, a więc wykonać densytometrię – prześwietlenie promieniami RTG. W tym przypadku szyjki kości udowej.

Profilaktyka

Jej celem jest odzyskanie dobrej masy kostnej i niedopuszczenie do dalszej jej utraty. Tu często wystarczy odpowiednia dieta, suplementy wapnia i witaminy D, która zwiększa wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego i wspiera prawidłowe funkcjonowanie mięśni.

Zażywanie jej jest ważne zwłaszcza dla tych osób, które długo przebywają w pomieszczeniach zam kniętych, bez dostępu do słońca.

Kościom sprzyja też aktywność fizyczna.

Ile ruchu potrzeba? Co najmniej 3 razy w tygodniu przez 30 minut. Idealne są spacery, marsze, marszobiegi oraz gimnastyka. Istotne – zwłaszcza ruchy pionowe, takie jak wspinanie się na palce i wyciąganie w górę ramion i dłoni. Ich uzdrawiający sekret? Pobudzają do pracy komórki kościotwórcze.

Leczenie

Zaburzenia miesiączkowe wymagają już wyrównania obniżonych stężeń hormonów: w drugiej fazie cyklu „dodaje się” estrogeny i progesteron. W przypadku osteoporozy stosuje się kilka grup preparatów: selektywne modulatory receptora estrogenowego, hormonalną terapię zastępczą, kalcytoninę i bisfosfoniany. Wybór preparatu zależy od stanu zdrowia i wieku kobiety.

Nasz ekspert dr Jerzy Królak, ortopeda: W Polsce liczbę osób zagrożonych osteo porozą szacuje się na 8 mln. Najwięk szą grupę ryzyka stanowią panie.

Życie na gorąco

Zobacz również

  • Już od roku biorę sterydy i będę je stosować przez dłuższy czas. Obawiam się o swoje kości, bo pochodzę z rodziny, w której zdarzyły się przypadki osteoporozy. Może powinnam profilaktycznie... więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.