Reklama
  • Wtorek, 5 lipca 2016 (13:05)

    Gdy bolą stawy. Pomoże ciepło lub zimno

Powszechne dolegliwości można łagodzić samemu w bardzo prosty sposób. Trzeba tylko wiedzieć, jaki wybrać.

Ponad 25 proc. Polaków cierpi na choroby reumatyczne, m.in. reumatoidalne zapalenie stawów, artretyzm, fibromialgię, które objawiają się bólem mięśni i stawów.

A niemal każdy z nas od czasu do czasu uskarża się na „strzykanie” w stawach (to objaw zwyrodnienia lub pozostałość po dawnych kontuzjach) i bóle mięśni spowodowane np. przeciążeniem. Dolegliwości najszybciej łagodzą leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Ale nie można ich nadużywać, bo każdy lek może mieć poważne skutki uboczne. Dlatego warto sięgnąć po inne metody zwalczania bólu. Do najprostszych, a jednocześnie najskuteczniejszych, należy termoterapia, czyli leczenie ciepłem lub zimnem.

Reklama

Wybór temperatury zależy od aktualnego stanu stawów. Rozgrzewanie tkanek poprawia ukrwienie, rozluźnia mięśnie i pomaga odprowadzać z chorych miejsc toksyczne substancje. Łagodzi ból w przypadku choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa i sta wów obwodowych, łamania w kościach po starych urazach, przy przewlekłych stanach zapalnych stawów czy fibromialgii.

Nie wolno natomiast stosować ciepła w przypadku ostrych stanów zapalnych, bo może jeszcze nasilić dolegliwości. Wtedy warto sięgnąć po zabiegi chłodzące. Ochładzanie stawów jest zalecane w czasie ich ostrego zapalenia.

Są one wtedy obrzmiałe, gorące, a często też zaczerwienione. W takiej sytuacji nigdy nie należy stosować zabiegów rozgrzewających – ciepło sprawi, że ból stanie się jeszcze silniejszy. Chłód stosuje się również w przy padku kontuzji: skręcenia stawu lub jego zwichnięcia. W tym wypadku trzeba jak najszybciej przyłożyć zimny kompres, by zapobiec powstawaniu wylewu i obrzęku.

Chłód złagodzi również ból. Jako zimnego okładu można użyć niemal wszystkiego: kostek lodu, torebki z mrożonymi warzywami albo schłodzonego żelowego kompresu (do kupienia w aptece).

Pomogą wtedy również specjalne chłodzące żele (zwykle zawierają mentol), a najlepiej użyć preparatu, który nie tylko chłodzi, ale również zawiera lek działający przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Stosując zimne kuracje, pamiętaj o ważnych zasadach:

Nie przykładaj okładów bezpośrednio na skórę. Zimno może spowodować odmrożenia. Dlatego przed przyłożeniem lodu trzeba go owinąć w kawałek materiału, np. ściereczkę lub podkoszulek. Stosuj okłady kilka razy dziennie. Nigdy nie trzymaj ich jednak dłużej niż 15 minut. Jeżeli poczujesz, że zimno zaczyna być dokuczliwe, zdejmij na chwilę (ok. 5 minut) okład, a potem przyłóż go ponownie.

Rozgrzewanie dobrze robi w przypadku niemal wszystkich chorób reumatycznych (oprócz ostrego zapalenia stawów). Pod jego wpływem ból mija lub przynajmniej się zmniejsza. Wysoka temperatura rozluźnia bowiem mięśnie oraz zmniejsza sztywność stawów, ułatwiając poruszanie nimi.

Ciepło warto zastosować również dobę po urazie, takim jak skręcenie czy zwichnięcie. Wówczas siniak znacznie szybciej się wchłonie. Różne zabiegi rozgrzewające można z powodzeniem zastosować w domu. Pomogą ci także dostępne bez recepty maści.

Ciepłe kąpiele. Stosuje się je nie częściej niż co drugi dzień, na początku przez 5 minut, wydłużając czas zabiegów do 15-20 minut. Woda w wannie powinna mieć maksymalnie 38°C. Można do niej dodać napar z igieł sosnowych (pięć garści igieł zalej litrem wrzątku, zaparzaj 10 minut, wlej do wanny, uzupełnij ciepłą wodą).

Wilgotne kompresy rozgrzewające. Zamocz ręcznik w gorącej wodzie i wyciśnij. Przykładaj do chorego stawu przez 10-15 minut rano i wieczorem. Podobny efekt osiągniesz, przykładając do chorego miejsca termofor.

Gorące okłady suche. Stosuj je podobnie jak wilgotne kompresy. Możesz do nich wykorzystać poduszkę elektryczną, woreczek z rozgrzaną na patelni solą albo gorczycą (dodatkowo działa przeciwzapalnie). Ciepłe kompresy roślinne. Wiele ziół zawiera substancje, które uśmierzają ból i łagodzą obrzęki.

Wypróbuj wywar z podbiału: trzy łyżeczki ziela zalej dwiema szklankami wody i gotuj 5 minut. Namocz gazę w wywarze i przyłóż do chorego stawu. Owiń folią plastikową i pozostaw na 2-3 godziny.

Zabiegi z wykorzystaniem ciepła

1. Kąpiel piaskowa. Pacjent siedzi w specjalnej wannie wypełnionej suchym piaskiem o temperaturze 40-45°C.

2. Masaż urządzeniem Aerodyn.Wsypuje się do niego rozgrzany piasek lub rozdrobnione ziarna kukurydzy i wprowadza je w ruch. Pacjent wkłada do urządzenia chorą nogę lub rękę, a wirujące ciepłe drobiny masują stawy.

3. Fango to szlam mineralny pochodzenia wulkanicznego, ma działanie podobne do torfu. Wykorzystywany jest do okładów lub kąpieli. Polecany jest osobom ze schorzeniami reumatologicznymi, ponieważ działa rozgrzewająco.

4. Parafina. Podczas stosowania okładów parafinowych ciepło przenika głęboko do tkanek i podwyższa ich temperaturę. Poprawia krążenie krwi, ogrzewa i rozluźnia mięśnie oraz koi bolące stawy.

5. Terapia ultradźwiękami jest stosowana do leczenia bólu po urazach i skurczach mięśni. Ultradźwięki poprawiają mikrokrążenie, zwiększają dotlenienie komórek, uśmierzają ból, przyspieszają gojenie ran i oczyszczają skórę ze zbędnych produktów przemiany materii.

Co trzeba wiedzieć o leczeniu ciepłem i zimnem?

Krioterapia pomoże w leczeniu bólu mięśni, stawów, kręgosłupa, po urazach i przeciążeniach.

Podczas krioterapii miejscowej nad bolącym miejscem umieszczana jest dysza z aplikatorem, z którego wydobywa się ciekły azot schłodzony do temp. od -100°C do -180°C. Zimno powoduje przekrwienie tkanek, zmniejsza napięcie mięśni, działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

1. Krioterapii nie zaleca się przy nadmiernej potliwości, alergii na zimno, chorobach uk ładu krążenia (nadciśnienie i zbyt wysokie tętno), niedokrwistości, przebytych zatorach, problemach z tarczycą.

2. Przeciwwskazaniami do leczenia ciepłem są: prze byty zawał, nieleczona choroba wieńcowa, niedociśnienie, gorączka, niektóre choroby skóry, wczesna ciąża. Przed zabiegiem nie wolno pić alkoholu; grozi to gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi, nawet śmiercią.

3. Ciepło rozgrzewa mięśnie i przygotowuje je do pracy – dlatego też ciepła kąpiel (ciepły okład) przed intensywnym wysiłkiem fizycznym pomogą sprawniej odbyć trening i mogą być dobrą formą zapobiegania kontuzjom.

dr nauk med. Tomasz Blicharski, ortopeda, Lubelskie Centrum Diagnostyczne

Świat & Ludzie

Zobacz również

  • Wiele z nas myśli na przykład, że to choroba spowodowana moczeniem rąk w zimnej wodzie... Nasz specjalista wyjaśnia, jak jest naprawdę! więcej

Twój komentarz może być pierwszy

Zapoznaj się z Regulaminem
Wypełnienie pól oznaczonych * jest obowiązkowe.